Kuduz

Kuduz nedir?

Kuduz, insanlar dahil bütün sıcakkanlı memelilerde görülebilen, beyine yerleşerek felçlere yol açan ve ölümle sonuçlanan bir virüs hastalığıdır.Hangi tür hayvanlarda görülür?
Ülkemizde kurt, tilki, çakal, yaban kedisi, kokarca ve gelincik gibi vahşi hayvanlarla; köpek, kedi, sığır koyun keçi ve at gibi evcil hayvanlar hastalığa yakalanabilen hayvanlardır.

Ülkemizde kuduzu insanlara en çok bulaştıran hayvanlar ise başıboş köpeklerdir.

Kuduza yakalanmış hayvan ne gibi belirtiler gösterir?

Kuduza yakalanmış evcil bir hayvanda bazı huy değişiklikleri görülür.
• Daha önceleri normal davranış gösteren hayvanlar sinirli ve saldırgan olurlar.
• Dikkatlerini çeken her şeye karşı ısırma ve saldırma isteği gösterirler.
• Yutak felcine bağlı olarak yutkunma reflekslerini  yitirdiklerinden, sudan korkarlar

ve ağızlarından aşırı miktarda salya aktığı görülür.
• Vahşi hayvanlar, insanlara olan korkusunu yitirir ve evcil hayvan gibi insanlara

yaklaşabilirler.
• Genelde gece ortaya çıkan vahşi hayvanlar, gündüz de ortalıkta görülebilirler ve

dikkatini çeken her cisme saldırırlar.
• Hastalığın ileri safhalarında felç gelişir ve hayvanlar komaya girerek ölürler.

Kuduzun insanda belirtileri nelerdir?

Hastalık belirtileri virüsün vücuda girmesinden itibaren yaklaşık 3-8 hafta sonra ortaya çıkar.
• Hastalık insanlarda ilk önce halsizlik, ateş, iştahsızlık, bulantı, baş ve boğaz ağrısı gibi

hastalığa özel olmayan belirtiler başlar.
• Isırık yeri ve çevresinde ağrı ve kaşıntı görülebilir.
• Yutak felci sebebiyle kuduzun karakteristik belirtisi olan sudan korkma görülür.
• Daha sonra hasta komaya girer ve ölüm meydana gelir.

Hastalığın belirtileri görüldükten sonra ölüm kaçınılmazdır.

Kuduz nasıl bulaşır?
• Kuduza yakalanmış bir hayvanın ısırmasıyla (ülkemizde çoğunlukla başıboş köpekler),
• Kuduz hayvanın salyasının açık yaraya, kesik, sıyrık veya çatlak deriye; göz, ağız veya

buruna temas etmesiyle,
• Kuduz hayvanın  tırmalaması sonucu meydana gelen yaralanmalarla (hayvanın tırnağı kendi

salyasıyla bulaşık olabilir),
• Kuduz hayvanın salyasıyla bulaşık malzemenin (tasma, yular, dizgin vb.) bütünlüğü

bozulmuş deriye temasıyla,
• Kuduz hayvanın etinin ve sütünün çiğ olarak tüketilmesiyle.

Kuduzdan korunmak için neler yapılmalıdır?
• Kedi ve köpekler kuduza karşı mutlaka aşılatılmalıdır. (Köpeklerin 3 aylık, kedilerin ise

6 aylıktan itibaren aşılattırılmaları ve aşıların her yıl tekrar edilerek  bunun belgelendirilmesi

hukuki bir gerekliliktir)

• Evcil hayvanların, başıboş ve/veya vahşi hayvanlarla temas etmesini engel olunmalıdır.
• Çevrede başıboş, hasta, garip davranışlar sergileyen veya ölmüş hayvan görüldüğünde ilgili yerler haberdar edilmelidir ( belediyeler, muhtarlıklar, Tarım İl ve İlçe Müdürlükleri gibi).

Kuduz şüpheli temas söz konusu olduğunda neler yapılmalıdır?

• Yara veya ısırık bölgesi hiç vakit kaybetmeden bol akarsu ve sabunla iyice yıkanmalı ve

arkasından tentürdiyot gibi iyotlu antiseptikler uygulamalıdır.
• Göz, ağız veya burun şüpheli temasa maruz kalmışsa, bu bölgeler birkaç dakika içinde bol

suyla iyice yıkanmalıdır.
•  Kuduz şüpheli temasa maruz kalan kişi yukarıda belirtilen uygulamaları yaptıktan sonra

derhal en yakın sağlık kuruluşuna müracaat etmeli ve hekimin düzenleyeceği aşılama

programını aksatmadan uygulamalıdır.

Kuduz hastalığının tedavisi var mıdır?
Kuduz hastalığının belirtisi ortaya çıktıktan sonra tedavisi imkansızdır, hastalık ölümle sonuçlanır.

Bu sebeple, burada belirtilen korunma önlemlerine uyulmalıdır. Özellikle yara bakımı ve tedavisi ile kuduz aşısı ve kuduz serumu uygulamasının hastalığa yakalanmama hususunda hayati öneme sahip olduğu ve ülkemizde kuduzla ilgili olarak aşı ve serum uygulamaları dahil her türlü sağlık hizmetlerinin ÜCRETSİZ yapıldığı unutulmamalıdır.

 

 

Cemal Safi