08 Nisan 2010 tarihinde yayınlanmıştır.
Evrim teorisi nedir diye merak ediyorsaniz ve ilginc bir ornek ariyorsaniz bu yaziyi okuyun.
Bugun bir ekonomi sitesinde, "Piyasanın altın kuralları değişiyor" başlıklı bir haber yapılmış. Başlığı okuduğumda Türkiye ekonomisinde son durumu anlatan bir yazıyla karşılaşacağımı düşünüyordum fakat ısmarlama ve gereksiz olarak yazıldığını düşündüğüm bir haberle karşılaştım. Türkiye ekonomisi hakkında şu günlerde söylenecek çok şey var ancak değerlendirmeyi başka bir yazıma bırakmak istiyorum. Bu yazımda ekonomi ve insan arasındaki ilişkiden bahsedeceğim.
Ekonomi ve insan arasındaki ilişki üç farklı dönemde oluşur. Birincisi, tanışma ve kaynaşma dönemidir. Bu dönemde sırf “genel kültür olsun” üç beş bir şeyler öğrenip, elindeki üç beş kuruşu değerlendirmek maksadıyla ekonomi hakkında belli başlı terimler ve tarihte yer edinmiş belli başlı olaylar öğrenilmeye çalışılır. Bu dönemde; gazete, dergi, internet veya konu hakkında bilgisi olan tanıdıklar vasıtasıyla öğrenme süreci devam eder.
Bir diğer dönem, akedemik eğitim dönemidir. Bu dönemde özellikle iktisat ve finans dersleriyle birlikte; arz, talep, fiyat, emek, sermaye, sanayileşme, altın standardı, bretton woods, ithal ikamecilik, enflasyon, imf, petrol krizi, finansal serbestleşme, konvertibilite, döviz kurları, borsa, eurobond, swap, future ve opsiyonlar … gibi ekonomi konusu doğuşundan günümüze kadar “teorik” olarak ele alınır. (Böyle anlatınca gözümün önüne 500-600 sayfalık iktisat kitapları geldi bir anda).
Diğer bir dönem ise, akedemik kariyerini tamamlayıp yeni mezun olanlar için üçüncü dönem olan tecrübe edinme ve uygulama dönemidir. Bu dönemde insanlar okulda öğrendiği tüm teorileri ve anadili gibi ezberlediği sayfa sayfa kitapları bir kenara bırakarak gerçek hayatla tanışırlar. Okulda öğrenilenler bir anda anlamsızlaşır. “O kadar şey öğrendik neye yarıyor” gibi düşünceler oluşmaya başlar. İşte işin püf noktası bundan sonra başlar. Okuldan alınan diploma; mezun olanlar için; “sen artık ekonomist oldun” anlamını taşımaz. Alınan diploma; “sen yolunu seçtin bir gün ekonomist olabilirsin” anlamını taşır, ANCAK FAKAT “çok çalışırsan ve bu alanda yıllarını harcarsan bir gün ekonomist olabilirsin” anlamını taşır. Şimdi ben bu yazıyı niye yazdım bilmiyorum. Sanırım Türkiye ekonomisinde öğrenilmesi gereken çok şey var. Bugün biri bana şöyle bir soru sordu buraya aktarayım; borsa düşerken, eur/usd paritesi düşerken dolar-TL kuru nasıl oluyor da 1,50 nin altına sarkıyor, bu işte bir terslik yok mu? diyor”
Piyasaya nerden geldiği belirsiz o kadar çok para girişi oluyor ki döviz kurları dengesini yitirebiliyor böyle durumlarda. Tam bu işte bir tuhaflık var dediğimiz anlarda karşımıza hep bu tür para girişleri olduğuna dair haberler geliyor. Tabi bıyıklı yabancılarımızı kutlamak lazım yasal yollardan kara para nasıl aklanır tüm dünyaya açıköğretim dersi veriyorlar. Net hata noksan kalemi de bayram ediyor bu sayede.
