Varant Nedir ? (Varant Pastası)

19 Ekim 2010 tarihinde yazılmıştır;

Varant Nedir diye merak edenler için bilgilendirme yazılarına devam ediyoruz. 2 aydan fazladır işlem görmekte olan varant piyasasında, şimdiye kadar sadece Deutsche Bank’a ait varantlar işlem görmekteydi. 25/10/2010 tarihi itibariyle İş Yatırım’a ait varantlar da raflardaki yerlerini alacak. Piyasaya yeni oyuncuların katılması şüphesiz ki yatırımcılar açısından kazanç sağlayacaktır. Nedeni ise gayet basit; varantların alım-satım kotasyonlarını kendilerince oluşturan bu iki firma arasında bundan sonra ürün bazında alım-satım fiyatları arasında tercih edilme rekabeti ortaya çıkacak, kotasyonlar kabul edilebilir düzeylere inerek işlem hacminin artmasına yardımcı olacaktır.

İş Yatırım 25/10/2010 tarihi itibariyle;

29/04/2011 vadeli hem alım hem de satım varantı olmak üzere 2 farklı ürün ihraç ederek piyasaya hoş bir merhaba demeye hazırlanıyor. Aracı kuruluş varant piyasasını izlemeye başladığım ilk günden beri gözüme çarpan en önemli şey bu piyasanın oldukça gelişmeye açık oluşu. Piyasaya yeni ihraççılar ve ürünlerin dahil olması gerekliliği daha şimdiden ortada. İş Yatırım’ın da bu işe dahil olması ortadaki pastanın ne kadar büyük olduğunu bizlere açıkça göstermektedir.

Son iki aylık işlemlere baktığımızda, bu piyasada en çok işlem gören ürünlerin 3 farklı hisseye ait satım varantları olduğunu görmekteyiz. Bugün itibariyle toplam açık pozisyonlara bakarsak;

ISCTR satım varantı (31-Ara-2010) (Kullanım Fiyatı 5,25-TL) >> 3.522.962 adet

GARAN satım varantı (31-Ara-2010) (Kullanım Fiyatı 7,50-TL) >> 2.174.015 adet

KCHOL satım varantı (31-Ara-2010) (Kullanım Fiyatı 5,50-TL) >> 1.437.786 adet

Bu işlemlerin de neredeyse tamamı portföyler tarafından yapılan işlemler. Bireysel işlem değildir. Buradan benim anladığım elinde bu hisseleri bulunduranların iki amacı olabilir.

*Ya bu işlemleri yapanlar ellerinde bu hisseleri bulundurmakta ve kullanım fiyatları altında düşüşlere karşı spottaki hisselerini bir nevi sigorta altına almaktalar,

*Ya da bu işlemleri yapanlar ellerinde bu hisseleri buludurmamakta ve spot hissenin kullanım fiyatlarının altına düşeceğini öngörerek kısa pozisyon alarak kazanç elde etme peşindeler.

Bana göre ilk seçenek daha ağır basıyor. Alım satım fiyatlarının oldukça düşük olması uzun süredir elinde bu hisseleri bulunduranlar için sigorta almayı cazip hale getiriyor olabilir. Borsayı az biraz takip ediyorsanız ilgili hisselerin şuanki fiyatlarının kullanım fiyatlarından oldukça yüksek seviyelerde olduğunu görebilirsiniz. İçinde bulunduğumuz dönemde bu hisselerin kullanım fiyatının altına düşeceğine dair işlem yapmak ne derece mantıklı sorgulanması gerekir.

Kısacası; varant pastası oldukça büyük, özellikle VOB’da yoğun işlem hacmine sahip aracı kuruluşlar yakın zamanda bu piyasaya dahil olup yeni ürünler ihraç edeceklerdir. İMKB 30 da yabancı oranı yüksek olan hisseleri takip etmekte fayda var, yakın zamanda varant piyasasında bu hisseleri dayanak gösteren farklı vadelerde yeni enstrümanlar görebiliriz. Yabancılar diyorum, çünkü varant piyasasında ellerinde bu hisseleri bulundurup da sigorta alacak yatırımcı kafası henüz bizim Türk yatırımcılarda tam olarak oluşmuş değil. Varantlara bir başka yazıyla devam edene kadar hoşçakalın.

NOT : Bu yazı bilgilendirme amacıyla yazılmış olup hiçbir şekilde yatırım tavsiyesi içermemekte sadece kişisel görüşlere yere verilmektedir. Yazılanlara nedeniyle para kaybederseniz gelip ağlamayın. Ben piyasadan anlamam benden söylemesi.

Varant Nedir ?

17 Ekim 2010 tarihinde yazılmıştır;

Varant Nedir ? Varant; elinde bulunduran kişiye dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihe kadar alma veya satma hakkı veren ve bu hakkın kaydi teslimat ya da nakit uzlaşı ile kullanıldığı menkul kıymet niteliğinde sermaye piyasası araçlarına verilen isimdir.

Varant ile alınan şey aslında, ilgili dayanak varlığı belirlenen vade gününde ALMA yada SATMA hakkıdır. İnternette varantlar hakkında gereksiz bulduğum birçok kaynak dolaşıp durmakta, özellikle opsiyon piyasalarına daha yeni yeni alışmaya çalıştığımız şu günlerde insanların aklını karıştıran hatta bildiğini de unutturan bu tür dökümanlardan uzak durmanızı şiddetle tavsiye ediyorum. Bu yüzden Varant konusunda yardımcı olması amacıyla birkaç şeyden bahsedeceğim.

Öncelikle şunu açıklığa kavuşturmakta fayda görüyorum. Opsiyonları incelerken onlara Alım Varantı veya Satım Varantı demek yerine “HAK” kelimesini kullanmak, olayı anlamanız açısından faydalı olacaktır. Bu piyasada alınan ya da satılan şey HAK’tır.

*** Dipnot : Türkiye’deki aracı kuruluş varantları piyasamızda sadece opsiyonu SATIN ALMA işlemleri gerçekleşmektedir. Opsiyon SATMA işlemleri yapılmamaktadır.

Alım Varantı ; “ALIM HAKKI” SATIN ALMAK

Satım Varantı ; “SATIM HAKKI” SATIN ALMAK

Dikkat ! Yukarıdaki iki madde bütün piyasayı anlamanızda en büyük etken olacaktır. Fark ettiyseniz ikisinde de HAK satın alma vardır.O hakkı kullanıp kullanmamak da sizin elinizdedir.

Piyasanın gidişatına göre ileri dönemlerde satın aldığınız HAK sizi zarara uğratacaksa bu hakkı kullanmaktan hemen vazgeçebilir, vade günü gelmeden aldığınız hakkı geri satabilirsiniz.

Dayanak varlık kavramı; adı üstünde bahse konu alınan veya satılan ürünün ne ile alakalı bir ürün olduğunu ifade eder. Varant piyasasında 15 Ekim tarihi itibariyle 4 tür dayanak varlık vardır.

1. Türkiye İş Bankası Hisse Senedi (ISCTR)
2. Garanti Bankası Hisse Senedi (GARAN)
3. Koç Holding Hisse Senedi (KCHOL)
4. İMKB 30 Endeksi

Vade tarihi; alınan ALMA HAKKI veya SATMA HAKKI’nın hangi tarihte uygulanacağını ifade etmektedir.

Kullanım fiyatı; vade gününde alınan HAKLARIN hangi fiyat üzerinden gerçekleşeceğini göstermektedir. Bu kavramı bir örnekle açıklayalım.

ALMA HAKKI (GARAN ALIM VARANTI)

Örneğin; 8-TL kullanım fiyatlı 31-Aralık-2010 vade tarihli GARAN alım varantı aldınız. Bu demek oluyor ki; GARANTİ BANKASI HİSSESİNİ 31-ARALIK-2010 TARİHİNDE 8-TL DEN ALABİLME HAKKINA SAHİP OLDUNUZ. O gün geldiğinde İMKB’de Garanti Hissesi 9-TL olduğunu varsayarsak, sizin 8-TL’den o hisseyi alma hakkınız olduğundan hisseyi ucuza almış olursunuz ve hisse başına 1-TL kazanç sağlarsınız.

SATMA HAKKI (GARAN SATIM VARANTI)

Örneğin; 7,5-TL kullanım fiyatlı 31-Aralık-2010 vade tarihli GARAN satım varantı aldınız. Bu demek oluyor ki; GARANTİ BANKASI HİSSESİNİ 31-ARALIK-2010 TARİHİNDE 7,5-TL DEN SATABİLME HAKKINA SAHİP OLDUNUZ (SATMA HAKKI ALDINIZ). O gün geldiğinde İMKB’de Garanti Hissesi 6-TL olduğunu varsayarsak, sizin 7,5-TL den o hisseyi satma hakkınız olduğundan hisseyi piyasa fiyatından daha yüksek bir fiyata satmış olursunuz ve hisse başına 1,5-TL kazanç sağlarsınız.

Varant Nedir konusunu önümüzdeki günlerde uygulamalı örneklerle işlemeye devam edeceğim.

Deutsche Bank tarafından ihraç edilmiş olan bu finansal enstrümanlar 13 Ağustos tarihi itibariyle İMKB de işlem görmektedir. Aşağıdaki tabloda 15 Ekim tarihi itibariyle işlem görmekte olan varantları görebilirsiniz.

Varantlar ve Deutsche Bank

05 Ekim 2010 tarihinde yazılmıştır;

13 Ağustos 2010 tarihi itibariyle uluslararası sermaye piyasalarında eski, ama ülkemizde daha yeni yeni öğrenilmeye başlayan opsiyon benzeri yepyeni bir ürün işlem görmeye başladı. Literatürümüzde “Aracı Kurum Varantları” olarak yer bulan bu estrümanlar şimdilik sadece Deutsche Bank tarafından piyasaya sürülmektedir.Varantlar’ın ne demek olduğunu öğrenmek için daha önce bu blogda yazılanları okumanızı tavsiye ediyorum. Ben bu yazıda biraz daha uygulamaya yönelik riskler hakkında bilgiler vereceğim.

Öncelikle Varantpiyasasında piyasa yapıcılık rolü şuan sadece Deutsche Bank tarafından üstlenilmektedir. Eminim kısa zamanda bu piyasadaki pastayı gören diğer aracı kurumlar da kendi enstrümanlarını çıkartacaklardır. VOB ilk açıldığından bu yana ciddi boyutta hacimlere ulaştı. Ayrıca VOB piyasası ülkemize ilk geldiğinde türev enstrümanlara alışkın olmayan bir yapımız vardı. Alışmamız biraz zaman aldı. Ancak varant piyasasındaki işlemlere daha çabuk uyum sağlanacağı ve kısa zamanda piyasa hacminin İMKB’yi geçeceği aşikar.

Bu piyasada işlem yapmak için varanlar ve opsiyonlar hakkında bulabildiğiniz bütün dökümanların incelenmesinde fayda var. Varantlar ile opsiyonlar birbirine yakın enstrümanlar olmakla beraber bir kısım farklılıklar içermektedirler. Özetle varantlar, opsiyonların bir alt versiyonu olarak görülebilir. (Varantlar hakkında bilgilere buradan ulaşabilirsiniz)

Aracı kurum varantlarının en önemli farkı garantörün ilgili enstrümanı ihraç eden aracı kurum olmasıdır. Yani yapılan işlemler sonucu ihraççcının yatırımcılara karşı ödeme yükümlülüğü, kurul veya herhangi bir kamu otoritesi tarafından garanti altına alınmamış olup buna göre yatırım kararı alınması gerekir. Sizlere tavsiyem, Varant işlemleri yapmadan önce Deutsche Bank’ın ilgili izahnamesini okumanız.
Genelde yatırımcılar tarafından sayfalar dolusu ayrıntıların okunması pek beklenmez. Özellikle Türkiye’de hiç beklenmez. Çünkü bazılarının çok daha önemli işleri vardır. Bankada hesap açarken bile imzalatılan “Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi” bile okumaz, gün gelir hesap işletim masrafı kesilir veya banka batar ise 50.000 üstü parasını alamazlar, gene gider devleti suçlarlar, sonra battık yardım edin diye bağırırlar.

Deutsche Bank’ın izahnamesini okuduğumda yazılanlar, beni olası risklere karşı oldukça bilgilendirmiş oldu. Hakikaten bu kadar açık sözlü, samimi ve şeffaf bir şekilde olası riskleri varant yatırımcılarıyla paylaştıkları için buradan kendilerine teşekkür ediyorum. Türkiye’de hiçbir aracı kurum tarafından böylesine açıksözlü bilgiler verilmez. Hatta saklanır, hatta okuyup ta ne yapacaksınız zaman kaybı diyebilirler. Siz, siz olun böyle firmalarla çalışmayın, böyle çalışmalarına izin vermeyin.

İzahnamede paylaşılan olası risklerin bazılarını buradan paylaşıyorum;

*Deutsche Bank mevcut global finansal krizden ve ekonomik düşüşten etkilenmiştir ve etkilenmeye devam edeceğini tahmin etmektedir.

*Piyasada fiyatların düşüş trendinde olması ve volatilite Deutsche Bank’ın gelirlerini ve karlarını olumsuz yönde etkileyebilir.

* Deutsche Bank, piyasa dalgalanmaları nedeni ile alım-satım ve yatırım faaliyetlerinden zarara uğramıştır ve zarara uğramaya devam edebilir.

* Uzun süreli düşüş trendleri piyasalardaki likitideyi azaltmış bulunmaktadır ve azaltmaya devam edebilir. Bu da varlıkların satışını güçleçtirebilecek ve önemli zararlara neden olabilecektir.

* Deutsche Bank, finansal araçların gerçekçi değerindeki değişiklikler nedeni ile zarara uğramıştır ve daha fazla zarara uğrayabilir.

* Olumsuz ekonomik koşullar Deutsche Bank’ın daha yüksek kredi zararına uğramasına neden olmuştur ve neden olmaya devam edebilir.

* Deutsche Bank, aracılık ve diğer komisyona ya da ücrete dayalı işlemlerden daha düşük gelirler elde edebilir.

* Deutsche Bank tarafından ihraç edilen menkul kıymetlere yapılan bir yatırım Deutsche Bank’ın menkul kıymetler dahilindeki borçlarını ilgili vade tarihinde yerine getirmemesi riskini taşımaktadır.

Varantlar

20 Ağustos 2010 tarihinde yazılmıştır;

Varant, belirli bir miktarda dayanak varlığı, belirli bir vade tarihine kadar, önceden tespit edilmiş bir fiyat üzerinden, alma veya satma hakkı veren opsiyonlardır.

Önümüzdeki dönemdı yıldızı parlayabilecek yatırım araçlarından biri olacağına inandığım varantlarda işlem yapmak için öncelikle konuyo çok iyi bir şekilde vakıf olmak gerekmekte. Bu sebeple bu yazıda piyasaya çıkmış varantlar ve fiyatlamaları ile ilgili bilgi vermeye çalışacağım. 

Bildiğiniz üzere 13 Ağustos itibariyle Deutche’nin çıkardığı XU030 ve Garanti Bankası Varantları İMKB’de işlem görmeye başladı. Konun kavranabilmesi açısından anlaşılabilirliği daha kolay olan Garanti Bankası varantları üzerinden konuya girelim. 

Önce bilmeyenler için opsiyonları biraz açalım. İki tip opsiyon vardır. Bunlardan biri alım opsiyonu (Call Option), diğeri ise satım opsiyon (Put Option). Call opsiyonları dayanak varlığı belirlenen vadede o fiyattan alma hakkını verir, satım opsiyonları da bahse konu geçen dayanak varlığı o vade içerisinde belirlenen fiyattan satma hakkını verir. Mesela arabanızı kasko yaptırdığınızda aslında bir satım opsiyonu almış oluyorsunuz. Sigorta şirketine kasko için bir prim ödüyorsunuz bu litaretürde opsiyon primi olarak tarif ediliyor. Karşılığında da sigorta size diyorki eğer arabanız çalınır ya da bi şekilde perte çıkarsa örnek veriyorum 10 bin TL size ödeme yapacağım diyor. Buradaki 10 bin TL’de sizin opsiyonunuzun kullanım fiyatı (exercise price) olarak ifade ediliyor. Sanırım bu kısa giriş yeterli olmuştur daha detaylı bilgi için internette araştırma yapmanızı öneririm. 

Dönelim konumuza; 

Deutche Bank 13 Ağustos itibariyle iki adet GARAN varantı çıkardı; 

• Bunlardan ilki 8 TL kullanım fiyatlı, 31.12.2010 vadeli Alım Varantı (Call Option) Primi : 0.60 TL
• Diğeri 7.5 Kullanım fiyatlı, 31.12,2010 vadeli satım varantı (put option) Prim:0.90

13 Ağustos günü GARAN hisselerinin spot piyasadaki değeri 7.20 TL idi. Şimdi her iki opsiyonu kendi içerisinde inceleyelim. 

-ALIM OPSİYONU
Alım opsiyonu almaya karar veren bir kişi piyasanın önümüzdeki dönemde yukarı yönde hareket edeceğini tahmin etmektedir. 

Diyelimki böyle bir beklentimiz var bakalım GARAN varantı almak ne kadar akıllıca. 8 TL kullanım fiyatlı bir GARAN varantı var piyasada ancak spotta GARAN hisseleri 7.20’den işlem görüyor. Şimdi ilk soru piyasayı yukarı bekliyorsunuz spotta 7.20 olan bir şeye 8 TL verirmisiniz. Hatta bu da yetmezmiş gibi 0.60 TL’de pirim verirmisiniz. Eğer bu varantı alırsanız size maliyeti (8.60-7.20=1.40 TL) olacaktır. Yani siz 1.40 TL’ye bir nevi kendinizi koruyorsunuz. Maksimum edeceğiniz zararı 1.40 olarak sabitliyorsunuz. 1.40/7.20=%20’lik bir zarar demek bu. Şimdi bunu burada bırakalım ama buraya geri dönücez. Şimdi satım opsiyonuna bakalım. 

-SATIM OPSİYONU
Satım opsiyonu almaya karar veren bir kişi piyasanın düşeceği beklentisinde olan kişidir. Eğer piyasada bir düşüş bekleniyorsa kişi bir put opsiyonu alarak kendini koruyabilir ve kar elde edebilir. Kasko örneğinde olduğu gibi, arabasının çalınmasından korkan kişi primi öder kasko yaptırır. Arabası çalınmazsa maksimum zararı ödediği pirimdir. Ama çalınırsa arabasının parasını geri alır. 

Buradada GARAN hisselerini 7.5 TL’den satma opsiyonu var. Piyasada 7.20’den işlem gören GARAN’ı 7.50’den satma hakkı demek bu opsiyon asli değersiz demek. Bu opsiyonun asli değeri 7.5-7.3=0.30 TL’dir. Bu opsiyonun piyasadaki primi 0.90TL. Yani bu 0.90 TL’nin 0.30 TL’si asli değer geri kalan 0.60 TL’side literatürde opsiyonun zaman değeri olarak tanımlanır. 

Siz bu opsiyonu aldığınızda kar edebilmeniz için GARAN hisselerinin 31.12.2010 tarihinde (7.5-0.90=6.6 TL) nin altında olması gerekmektedir. 

Şimdi yukarda kaldığımız yere dönelim biz şimdi hangi opsiyonu almalıyız ya da illa opsiyon kullanmalımıyız. 

Opsiyonu kar etmekten ziyade riski düşürüp getiriyi arttırmada yani hedge etmede kullanmak gerek. 

Şimdi ilk örnekte alım opsiyonunda maliyetimizi 1.40 TL olarak hesap etmiştik. Bakın şimdi size başka bir şey göstereceğim. Diyelimki piyasayı yukarı bekliyoruz. O zaman spotta Garanti hissesi alıp put option satarak ne kadar kendimizi koruduğumuza bakalım. Sonra siz karar verin hangi işlem daha avantajlı. 

Spotta 1 GARAN’ın bize maliyeti 7.20, 1 put option satmanın maliyeti 0.90. Fiyatlar beklediğimiz gibi gitmedi ve düştü. Elimizde bulunan spottan aldığımız GARAN’lar zarar edecek ama Put optionumuzu kullanarak kara geçeceğiz. Diyelimki vade sonunda fiyat 8 TL oldu. 
Spottaki GARAN’lardan 0.80 Kar elde ettik
Opsiyon zararda olduğu için prim kadar zarar ettik 0.90 TL. 
Nette 0.10’luk bir zararımız oldu. 

Sadece alım opsiyonu alsaydık 8 TL’ye spot=opsiyon kullanım fiyatı olacağından prim kadar zarar edecektik yani 0.60 TL kadar. Dolayısıyla ilk senaryoyu almak daha mantıklı yani spotta al yanına bir de put opsiyonu al. Bu durumda call optionu tek başına alan kişiler gerksiz bir risk altına kendilerini sokuyorlar.

EkonıomiTurk Blogu'nda Davilex isimli yazar tarafından yayınlanmıştır;

VOB Nedir ?

Bu yazida VOB nedir? sorusuna cevap verip tanimlayacagiz ve islem goren kontratlardan bahsedecegiz. Tam adı; Vadeli İşlemler Opsiyon Borsasıdır. Emin olun bu sorunun cevabını bilmeyen o kadar insan var ki, hatta Türkiye'nin en büyük bankasının VOB işlemlerine yetkili şubesinde bile bu borsada nasıl işlem yapıldığını tam anlamıyla bilen birileri yoktur. Bu durumu bizzat yaşayınca sadece amme hizmeti olsun diye bildiklerimi özellikle o bankada çalışan kişiler olmak üzere Vadeli İşlemler Opsiyon Borsası'yla ilgilenen tüm blog takipçilerine bir yazı dizisiyle anlatmak istiyorum.



Vadeli işlem ve Opsiyon Borsası ki yazı dizisinin bundan sonraki tüm bölümlerinde VOB olarak geçecektir, VOB 4 Temmuz 2002 tarihinde kurulmuş ve 4 Şubat 2005 tarihinde faaliyete geçmiştir. Türkiye'nin önde gelen kurumlarının 11'i VOB'un hissedarlarını oluşturmaktadır.



ORTAKLIK YAPISI



%25 Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)

%18 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB)

%17 İzmir Ticaret Borsası (İTB)

% 6 Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.

% 6 Akbank T.A.Ş.

% 6 Vakıf Yatırım Menkul Değerler A.Ş.

% 6 Türkiye Garanti Bankası A.Ş.

% 6 İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş.

% 6 Türkiye Sermaye Piyasaları Aracı Kuruluşlar Birliği

% 3 İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş.

% 1 Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş.



Geçtiğimiz aylarda TV’lerde dönmeye başlayan Sertap ERENER’li VOB reklamlarını görmüşsünüzdür muhtemelen, yöneticileri kusura bakmasın ama ben ömrü hayatım boyunca bu kadar gereksiz ve anlamsız bir reklam görmedim. Ne olduğundan çok nasıl merak ettiririz düşüncesine yönelmişler ve tam anlamıyla batırmışlar. Reklam ajansına verdikleri parayı bana verseler iddia ediyorum sokaktaki ilkokul yaşındaki çocuğa bile kolayca öğretirdim, bu arada aldığım o parayı da VOB da çoktan katlamış olurdum:) Klasik Türk zihniyeti gibi parayı bulunca eve arabaya yatırmazdım neyse bu konuyu saptırmadan VOB eğitimine devam edelim...



VOB’un işlem hacmi gün geçtikçe daha da artmaktadır hatta böyle giderse yakın zamanda İMKB’yi geçeceğini düşünüyorum. Özellikle İMKB’de işlem gören hisselerin futures sözleşmelerinin piyasada işlem görmesiyle ilgili çalışmaların olması bu düşüncemi daha artırmaktadır.



09/03/2010 tarihinde;

İMKB İşlem Hacmi :2.191.667.718 TL

VOB İşlem Hacmi :1.397.492.658 TL



* VOB işleminin, %97,55 i Nisan Vadeli İMKB 30 kontratıyla oluşmaktadır.



Dünyadaki benzerlerine göre oldukça düşük hacime sahip VOB, ürün çeşitliliği bakımından da emsallerinin gerisinde kalmaktadır. Örneğin emtia olarak sadece ALTIN işlem görmektedir, işlem hacmi ise yok denecek kadar azdır. Buğday ve Pamuk ürünleri de işlem yapılabilir kontratlar arasında gösterilmektedir ancak alım ve satımda herhangibir talep olmadığından işlem görememektedir. Kakao ve Soya emtialarının VOB'ta kontratı bulunmamakta ancak dünyadaki örneklerinde oldukça talep görmektedirler. Bir diğer ürün ise, faiz kontratıdır. Dayanak varlığı ise, Nisan 2010 vadeli DİBS'tir. Talep olmadığından işlem görmemektedir.



İşlem hacmi zayıf olmasına rağmen döviz kontratları oldukça caziptir. En azından spekülasyondan çok, kullanılabilirliği bakımından benim en çok tercih ettiğim kontratlardır. Neden böyle düşündüğümü yazı dizisinin ilerleyen bölümlerinde daha da iyi anlayacaksınız. (bkz. Hedge nedir?) VOB'un toplam işlem hacmi içindeki yeri çok çok düşük olmasına rağmen işlevleri bakımından en faydalı kontrat türü döviz kontratlarıdır. Şimdilik euro ve dolar olarak işlem görmektedirler.



VOB nedir? sorusuna kısa bir cevap vermek istiyorum; bugün için işlem hacmine baktığımızda VOB = İMKB 30 kontratları'dır. En azından şimdilik.

Futures Piyasalar Nedir ?

07 Mart 2010 tarihinde yayınlanmıştır.



"Futures piyasalar nedir?" Geçen gün bu sorunun aynısını bir arkadaşım bana sordu bende kısa bir özet geçtim. Bu kısa özetin konuyla ilgilenenlere faydalı olcağına inanıyorum. Malum yurdum insanı yıllardan beri birikimlerini “FİYAT YÜKSELİŞİ” beklentisi ile döviz veya altın’a yatırdı. Piyasadan biraz daha anlayanlar ise; İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda hisse senedine yöneldi. Ancak son yıllarda gelişen piyasalar sayesinde yeni yatırım araçları ortaya çıktı. Türkiye’de bundan nasibini aldı tabiî ki. Artık İMKB dışında, İzmir’de de bir borsamız var. Adı; Vadeli İşlemler Opsiyon Borsası. Dünya’daki benzerlerine göre oldukça "işlem hacmi ve ürün çeşitliliği bakımından" gerilerde olsa da, açıldığı yıldan(2005) beri gün geçtikçe gelişmekte, işlem hacminde günden güne rekorlar kırmaktadır.



Adında her ne kadar “OPSİYON” kelimesi bulunsa da sadece "FUTURES" sözleşmeler işlem görmektedir.



Futures sözleşmeler; standart miktar ve kalitede bir varlığın önceden belirlenmiş bir fiyattan gelecekte belirli bir tarihte teslim etme ya da teslim almaya ilişkin yasal sözleşmelerdir.



Futures sözleşmeye konu varlık, bir tarımsal ürün (kakao, soya, pamuk, buğday…), hazine bonusu (DİBS…), borsa endeksi ( İMKB 30, İMKB 100, S&P Futures…) veya değerli madenler (alüminyum, bakır, altın…) olabilir.



Futures sözleşmeler, “organize borsalar” (Türkiye’de VOB olmak üzere, Chicago Board Of Trade (CBOT), London Metal Exchange (LME)… )'da işlem görmektedirler. Bu borsalardaki Futures sözleşmelerin alım ve satımından ciddi getiriler elde etmek mümkündür.



Futures Sözleşmelerin Özellikleri;



- Kullanım amacına göre üçe ayrılırlar;



1)Riskten Korunma Amaçlı,

2)Spekülasyon Amaçlı,

3)Arbitraj Amaçlı,



- Standart Sözleşmelerdir,



- Organize Piyasalarda (Borsalarda) İşlem Görürler,



- Minimum Teminat Yatırma Zorunluluğu vardır,



- Kaldıraç Etkisi vardır. Düşük teminatla yüksek montanlı işlemler yapılabilir, (bkz. risk nedir? )



- Futures piyasalarda KAR veya ZARAR günlük olarak revize edilir,



"Futures piyasalar nedir?" sorusuna aradığınız cevabı bulmanıza yardımcı olmaya çalıştım. Bir sonraki yazımda, başta VOB olmak üzere Futures piyasalarda nasıl işlem yapıldığını anlatacağım