Dolar Ne Olacak? Big Mac Endeksi Açıkladı...

The Economist tarafından hesaplanan Big Mac endeksi açıklandı.

Big Mac Endeksi Nedir?

Bu endeks ile 1 Doların tüm ülkerde aynı satınalma gücüne sahip olduğu varsayımıyla, yerel paranın dolar cinsinden değeri ölçülmektedir. McDonald’s Corp.'un marka hamburgeri Big Mac, Temmuz 2014 itibariyle Türkiye’de 9,25 TRL’ye satılırken, Amerika’da 4,80 USD fiyata satılmaktadır.

Dolayısıyla endekse göre Türk Lirası, dolar karşısında yüzde %7,9 daha değersiz durumda. Hali hazırda 2,09 seviyelerinde olan doların 1,93’e gerilemesi bekleniyor.

Dolar karşısında; parası en çok değerli olan ülkere sırasıyla Norveç, İsviçre ve Venezuella gibi ülkeler iken, parası en çok değersiz olan ülkeler sırasıyla; Ukrayna, Hindistan ve Güney Afrika’dır. Detaylı listeyi aşağıdaki tabloda görebilirsiniz.

Endeks her ne kadar varsayımsal bir teori üzerine oturtulmuş olsa da, dikkate değer bir çalışma.

Amerika ve Türkiye enflasyonları arasındaki ortalama farkın %7-%8 civarında. Diğer bütün değişkenler sabit kaldığı varsayıldığında, enflasyon etkisi nedeniyle Dolar kuru seviyesini 1 sene sonra yine 2,09 seviyelerinde görmemiz mümkün. Dikkate almakta fayda var.

Big Mac Endeksi Nedir?

The Economist tarafından hesaplanan BigMac kurları artık internet üzerinden de takip edilebiliyor.

http://www.economist.com/content/big-mac-index

Satın Alma Gücü paritesinden hareketle TL’nin Dolar karşısındaki olması gereken değerini gösteriyor. BigMac endeksi, 57 ülkede satılan BigMac fiyatlarının ABD’de satılan fiyatıyla karşılaştırıyor. Veriler 6 ayda bir açıklanıyor. En son veri 31/12/2012’de açıklanmış durumda. USD kuru’nun 1,93 seviyesinde olması gerektiğini hesaplamışlar. Genel kültür olması açısından oldukça güzel bir çalışma.

BigMac Endeksi Nedir?

Big Mac Endeksi, The Economist Dergisi tarafından takas teorisini herkes için daha anlaşılabilir kılmak amacıyla ortaya çıkarılmıştır.


Bu endeksin, dünyanın hızlı servis sembolü üzerine kurulan ilk finansal gösterge olduğu söylenebilir. 1986 yılında, farklı ülkelerin para birimlerinin birbirlerine olan oranlarını gözlemlemek amacıyla oluşturulan Big Mac Endeksi, uluslararası ekonominin en eski temellerinden birine dayanıyor: Satın Alma Gücü Paritesi. Bu teoride 1 doların her ülkede aynı satın alma gücüne sahip olduğu varsayılıyor. Teorinin savunucuları, uzun dönemde her ülkede para birimlerinin alışveriş sepetlerine aynı miktarda mal dolduracak şekilde dengelenmesini bekliyorlar.

Big Mac Endeksi, dolar karşısında diğer para birimlerinin değerlerini hesaplamanın kolay bir yolu olduğunu kanıtlaması nedeniyle, kısa zamanda ekonomistler tarafından sıkça başvurulan bir endeks haline geldi.

Teoride söz konusu “alışveriş sepetimiz”de, McDonald's tarafından 100'den fazla ülkede üretilen dünyaca ünlü Big Mac bulunuyor. Big Mac Satın Alma Gücü Paritesi'ne göre, dünyanın diğer ülkelerinde satın aldığınız hamburger Amerika'da aldığınız ile aynı fiyatta olmalıdır. Hamburgerlerin satış fiyatlarını karşılaştırdığımızda ise bir ülkenin para biriminin gerçek değerinin üstünde veya altında olması gerektiğini anlayabiliyoruz. Big Mac Satın Alma Paritesi, hamburgerlerin tüm ülkelerde aynı olduğunu varsaydığımız satış değeri. Örneğin, Endonezya'daki Big Mac'in yerel satış fiyatını Amerika'daki fiyata böldüğümüz takdirde bir dolar karşılığı bulduğumuz sayı 3,9 rupi.

Endeks, yıllar önce ortaya çıktığında doların satın alma gücündeki değişkenliği göstermeyi hedefliyordu. 1993'ten itibaren ise dolar karşısındaki diğer para birimlerinin de satın alma gücünün de bir göstergesi olarak değiştirildi.

Big Mac Endeksi'nde bu hesaplama yapılırken fiyatların ülkelere özgü ticari yönetmelikler, satış vergileri ve gümrük bedelleri gibi birçok değişkenden etkilendiğini göz önünde bulunduruluyor ve bu teorinin yaklaşık bir değer ortaya çıkardığı kabul ediliyor. Ancak parite, tüm sofistike teorilerin yanı sıra akılda bulunması gereken bir diğer yaklaşımdır.